Đang đọc Lolita!
Cái sự kể trên cùng với việc Dương Tường là một dịch giả yêu thích của tôi, cộng thêm một vài mối quan hệ lằng nhằng khác khiến tôi biết chuyện tranh cãi về cụm từ “on the dotted line” mà cụ Dương dịch thành “trên dòng kẻ bằng những dấu chấm”
Có bốn từ ngắn ngủi thôi mà cũng khiến giới học giả tốn đâu 5 – 6 bài gì đó để phê phán và bảo vệ cách dịch của cụ Dương. Đa phần ý kiến của phe phê phán thì bảo dịch thế là tối nghĩa, là khó hiểu. Khổ một nỗi là tôi hoàn toàn không thấy khó hiểu gì trong cách diễn đạt như thế cả. Nhưng nếu cứ vác cái lý luận ấy ra thì lại bị bảo là cãi cùn. Thôi thì cứ coi như mình trót có tí chút thông tuệ hơn các vị nào đọc thấy khó hiểu vậy.
Chuyện tranh luận thì cũng không có gì quá đặc biệt. Gây buồn cười nhất là lúc đọc bài báo “Về vấn đề sáng tạo trong dịch thuật” của bác Dân nào đó hiện đang là Chủ tịch Hội văn học dịch. Nghe thì có vẻ hay, thế mà lại mắc phải hai vấn đề:
Một, bác Dân khuyên người ta “phải kiên trì trong lao động dịch thuật”, thế mà bác lại chẳng chịu kiên trì tra cứu lại trước khi phê phán, để đến mức từ đầu tới cuối cứ kiên trì cái cụm “on dotted line” trong khi nguyên văn là “on the dotted line”. Một người có hiểu biết về tiếng Anh khi đọc cụm đầu lên ắt sẽ có cảm giác trái tai, thiếu hụt chứ không thể yên tâm sử dụng thoải mái như bác được.
Hai, vấn đề nêu ra trong đầu đề rất rộng lớn, bài báo cũng nhắc đến hàng loạt quan điểm được nói đi nói lại suốt mười năm qua, và sử dụng kha khá từ chỉ số nhiều, thế mà cuối cùng lại chỉ dẫn được duy nhất một dẫn chứng. Còn từ đầu tới cuối toàn là lý thuyết suông khiến người đọc không khỏi có cảm giác bị hẫng hụt vì chờ đợi những dẫn chứng hùng hồn cho cái nhan đề hoành tráng, đồng thời khiến độc giả thấy hình như bài này viết ra chỉ để phê mỗi một chỗ bác ấy không đồng tình với dịch giả?
Thôi, chắc cũng không nên tự làm tốn thời gian của mình bằng cách đi đọc thêm các bài phê phán thay vì đọc tác phẩm. Chờ đợi mấy năm trời mới có được bản dịch trong tay, cũng không nên hoãn lại cái sự sung sướng vốn đã hiếm hoi trong cuộc sống bận rộn của mình.
Bạn nào muốn đọc toàn văn bài báo ấy, có thể tìm ở link sau:
http://www.viet-studies.info/NguyenVanDan_VanDeDichThuat.htm