- Bác Sơn! Trời ơi, em không biết bệnh nhân của bác HIV(+), em lấy máu mà không mang găng.
- Rồi xong, 6 tháng sau đi test nhé.
- Khồng, tay em có vết xước nào đâu.
- Ồ, ai biết được, có vết nhỏ xíu thì sao.
Đáp lại là cái lườm của cô điều dưỡng.
Nhìn chung bệnh kèm theo của bệnh nhân mà y bác sĩ ngán nhất khi làm thủ thuật – phẫu thuật là viêm gan C và “viêm gan I” (xác định qua test HCV và HIV), bởi bệnh lý nguy hiểm, lại đều lây truyền qua đường máu. Mà ngại thì ngại chứ bệnh nhân vẫn cần được điều trị, nên đối với HIV và HCV, bọn mình có mấy nguyên tắc như thế này:
- Phải tự xử lý bệnh nhân, không được tìm cách đùn đẩy cho người khác, trừ lý do bất khả kháng.
- Sinh viên và Nội trú năm nhất không bao giờ được phụ mổ HIV vì 2 lý do: Lý do chính là vì 2 đối tượng này chưa được hưởng chính sách, nên nếu chẳng may bị phơi nhiễm cũng không được phát thuốc dự phòng. Lý do thứ hai là vì chưa quen phụ nên có thể gây nguy hiểm cho mình và người khác.
- Thực hiện nguyên tắc “một chạm”, nghĩa là dụng cụ không được đưa trực tiếp cho nhau mà phải để lên khay và lấy.
- Bảo hộ đầy đủ: kính, đồ mổ không thấm nước, mũ…
Nhìn chung làm Ngoại khoa thì kiểu gì cũng phải mổ bệnh nhân HIV, chỉ là chuyện sớm hay muộn thôi. Ca HIV đầu tiên mình tham gia là một ca chấn thương, lóc da đùi, ngay từ năm đầu Nội trú (vi phạm nguyên tắc ;(), khi mới đi trực thêm vì đàn anh thiếu phụ. Khỏi nói, vừa làm vừa nín thở và rón rén tí một. Ca cuối cùng mổ ở Việt Đức là một em gái 14 tuổi bị vỡ bàng quang. Khi ấy mình đã tốt nghiệp, kíp mổ còn có Quyen Ngo và Dang Hung nữa. 3 anh em đeo 3 cái kính bảo hộ đúng như kính lặn :))
Mặc dù trang bị như vậy nhưng đôi khi vẫn có tai nạn xảy ra. Trong 3 năm mình học Nội trú, có 3 đàn anh của cùng 1 khoá bị máu HIV bắn vào mắt. Thế là vừa test, vừa uống thuốc dự phòng, vừa xa vợ 6 tháng liền. May mà đến giờ cả 3 vẫn đều âm tính 😀
Lúc nãy, tán sỏi cho bệnh nhân HIV, anh y cụ già cứ nhắc làm bình tĩnh, không có gì phải vội cả, mình thì vừa làm vừa nhìn ngó che chắn cẩn thận để nước không bắn vào người. Chợt nghĩ giá mà có cơ hội để các nhà đạo đức học thử dính đến mấy ca đó xem còn to mồm rao giảng về y đức nữa không, nhỉ ;)